AI Act: τι είναι, τι ισχύει από το 2026 και τι πρέπει να κάνει μια μικρή επιχείρηση σε Ελλάδα και Κύπρο
Dabster Labs · Τελευταία ενημέρωση 27 Αυγούστου 2026
Ο AI Act είναι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 για την τεχνητή νοημοσύνη. Ως κανονισμός ισχύει απευθείας σε Ελλάδα και Κύπρο, χωρίς εθνικό νόμο μεταφοράς. Ορίζει τέσσερα επίπεδα κινδύνου με διαφορετικές υποχρεώσεις. Για μια μικρή επιχείρηση με chatbot ή AI τηλεφωνητή, η βασική υποχρέωση από τις 2 Αυγούστου 2026 είναι να δηλώνει καθαρά ότι ο συνομιλητής είναι AI.
Ο κανονισμός ξεχωρίζει δύο ρόλους. Ο «πάροχος» είναι αυτός που αναπτύσσει ή διαθέτει το σύστημα AI. Ο «φορέας εφαρμογής» είναι αυτός που το χρησιμοποιεί στη δουλειά του. Μια μικρή επιχείρηση σε Ελλάδα ή Κύπρο είναι σχεδόν πάντα φορέας εφαρμογής. Αυτό σημαίνει λιγότερες και πιο συγκεκριμένες υποχρεώσεις, όχι μηδενικές.
Πότε ισχύει ο AI Act: το χρονοδιάγραμμα
Ο κανονισμός δεν εφαρμόστηκε μονομιάς. Κάθε ομάδα υποχρεώσεων έχει τη δική της ημερομηνία.
| Ημερομηνία | Τι ισχύει | Τι σημαίνει για μια μικρή επιχείρηση |
|---|---|---|
| 1 Αυγούστου 2024 | Έναρξη ισχύος του κανονισμού | Καμία άμεση υποχρέωση, ξεκινά η μεταβατική περίοδος |
| 2 Φεβρουαρίου 2025 | Απαγορευμένες πρακτικές (άρθρο 5) και γραμματισμός AI (άρθρο 4) | Ελέγχετε ότι δεν χρησιμοποιείτε κάτι απαγορευμένο και ενημερώνετε το προσωπικό |
| 2 Αυγούστου 2025 | Υποχρεώσεις για μοντέλα AI γενικού σκοπού | Αφορά τους κατασκευαστές των μοντέλων, όχι εσάς άμεσα |
| 2 Αυγούστου 2026 | Υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 και το κύριο σώμα του κανονισμού | Chatbot και AI τηλεφωνητής πρέπει να δηλώνουν ότι είναι AI |
| Πρόταση, τέλη 2025 | Πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μετάθεση μέρους του χρονοδιαγράμματος | Δεν είναι νόμος αν δεν εγκριθεί. Οι παραπάνω ημερομηνίες ισχύουν |
Για την πρόταση μετάθεσης χρειάζεται προσοχή. Στα τέλη του 2025 η Επιτροπή πρότεινε να μετατεθούν ορισμένες προθεσμίες, κυρίως για τα συστήματα υψηλού κινδύνου. Όσο δεν έχει εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ισχύουν οι παραπάνω ημερομηνίες. Ελέγξτε την τρέχουσα κατάσταση πριν βασιστείτε σε οποιαδήποτε μετάθεση. Μια πρόταση δεν αλλάζει τον νόμο μέχρι να την εγκρίνουν Κοινοβούλιο και Συμβούλιο. Μέχρι τότε προγραμματίζετε με τις ημερομηνίες του πίνακα. Η υποχρέωση διαφάνειας είναι απλή και φθηνή, οπότε δεν υπάρχει λόγος να την αναβάλετε.
Τα τέσσερα επίπεδα κινδύνου του AI Act με παραδείγματα για μικρές επιχειρήσεις
Ο κανονισμός δεν ρυθμίζει την τεχνολογία γενικά. Ρυθμίζει τη χρήση. Το ίδιο μοντέλο μπορεί να είναι ελάχιστου κινδύνου σε μια εφαρμογή και υψηλού σε μια άλλη.
1. Απαγορευμένες πρακτικές
Χρήσεις που απαγορεύονται πλήρως από τις 2 Φεβρουαρίου 2025. Παράδειγμα για μικρή επιχείρηση: λογισμικό που αναγνωρίζει τα συναισθήματα των υπαλλήλων από την κάμερα ή τη φωνή στον χώρο εργασίας. Επίσης, τεχνικές που χειραγωγούν τον πελάτη χωρίς να το αντιλαμβάνεται, ώστε να πάρει απόφαση που τον βλάπτει.
2. Υψηλός κίνδυνος
Συστήματα που επηρεάζουν σημαντικά τη ζωή ενός ανθρώπου. Για μια μικρή επιχείρηση τα πιο πιθανά παραδείγματα είναι δύο: ένα εργαλείο που φιλτράρει αυτόματα βιογραφικά και αποφασίζει ποιος θα κληθεί σε συνέντευξη, και ένα εργαλείο που αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα πελατών. Εδώ οι υποχρεώσεις είναι βαριές: ανθρώπινη εποπτεία, τήρηση αρχείων, ενημέρωση των επηρεαζόμενων, χρήση μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του παρόχου. Αν έχετε τέτοιο σύστημα, χρειάζεστε νομική συμβουλή.
3. Περιορισμένος κίνδυνος με υποχρεώσεις διαφάνειας
Εδώ ανήκει το chatbot στην ιστοσελίδα σας και ο AI τηλεφωνητής στη γραμμή σας. Το άρθρο 50 λέει ότι όποιος μιλάει με σύστημα AI πρέπει να το γνωρίζει, εκτός αν είναι προφανές από τις περιστάσεις. Στην πράξη: το chatbot γράφει στην πρώτη γραμμή ότι είναι ψηφιακός βοηθός με τεχνητή νοημοσύνη και ο τηλεφωνητής το λέει στην πρώτη πρόταση της κλήσης. Επίσης, εικόνες, βίντεο ή ήχος που δημιουργούνται με AI και μοιάζουν αληθινά πρέπει να επισημαίνονται. Αυτό είναι το επίπεδο που αφορά τις περισσότερες μικρές επιχειρήσεις. Αναλυτικά για τα chatbot γράψαμε στο αγγλικό μας άρθρο για το άρθρο 50 του AI Act.
4. Ελάχιστος κίνδυνος
Ό,τι δεν εμπίπτει στα παραπάνω. Φίλτρα ανεπιθύμητης αλληλογραφίας, ορθογραφικός έλεγχος, ροές εργασίας στο n8n που διαβάζουν ένα τιμολόγιο και το καταχωρούν στο CRM, αυτόματη ταξινόμηση e-mail, σύνοψη εγγράφων για εσωτερική χρήση. Ο κανονισμός δεν επιβάλλει ειδικές υποχρεώσεις. Παραμένει όμως ο GDPR, αν το σύστημα επεξεργάζεται προσωπικά δεδομένα.
Τι πρέπει να κάνετε πρακτικά
Για μια επιχείρηση με 3 έως 30 άτομα, η συμμόρφωση είναι κυρίως θέμα τάξης, όχι νομικών εξόδων.
- Καταγράψτε πού χρησιμοποιείτε AI. Ένα απλό φύλλο: ποιο εργαλείο, ποιος το χρησιμοποιεί, τι δεδομένα βλέπει, σε ποιο επίπεδο κινδύνου ανήκει. Συμπεριλάβετε και τα «ανεπίσημα», όπως το ChatGPT που ανοίγει ένας υπάλληλος από το κινητό του.
- Βάλτε κείμενο δήλωσης στο chatbot και στον τηλεφωνητή. Πρώτη γραμμή στο chatbot, πρώτη πρόταση στην κλήση. Σύντομο και καθαρό: «Είμαι η ψηφιακή βοηθός του γραφείου, με τεχνητή νοημοσύνη». Όχι κρυμμένο σε όρους χρήσης.
- Ευθυγραμμίστε με τον GDPR. Ο καλών ή ο επισκέπτης πρέπει να ξέρει ποιος επεξεργάζεται τα δεδομένα και γιατί. Κρατάτε μόνο ό,τι χρειάζεται και για περιορισμένο χρόνο, για απομαγνητοφωνήσεις προτείνουμε 30 ημέρες. Στην Ελλάδα, η ηχογράφηση κλήσης χωρίς ρητή συναίνεση του άλλου μέρους είναι κακούργημα κατά το άρθρο 370Α του Ποινικού Κώδικα.
- Ελέγξτε τις συμβάσεις με τους παρόχους και τη φιλοξενία. Ζητήστε γραπτά πού φιλοξενούνται τα δεδομένα, αν υπάρχει σύμβαση εκτελούντος την επεξεργασία και ποιος ευθύνεται για τι. Προτιμήστε φιλοξενία εντός ΕΕ.
- Ορίστε ανθρώπινη εποπτεία. Ένα άτομο ελέγχει τακτικά τι λέει το chatbot και τι κάνει ο τηλεφωνητής, και μπορεί να παρέμβει ή να απενεργοποιήσει το σύστημα. Για τον υψηλό κίνδυνο είναι νομική υποχρέωση, για τα υπόλοιπα κοινή λογική.
- Ενημερώστε το προσωπικό. Ο κανονισμός το ονομάζει γραμματισμό AI (άρθρο 4). Δεν χρειάζεται σεμινάριο. Χρειάζεται όλοι να ξέρουν ποια εργαλεία υπάρχουν, τι επιτρέπεται να βάζουν μέσα και πού απευθύνονται όταν κάτι πάει στραβά. Μία ώρα και μία σελίδα οδηγιών αρκούν.
- Κρατήστε αρχείο. Το φύλλο καταγραφής, τα κείμενα δήλωσης, οι συμβάσεις, οι οδηγίες προς το προσωπικό, οι έλεγχοι. Αν ρωτήσει η εποπτική αρχή ή ένας πελάτης, απαντάτε σε μία μέρα αντί σε έναν μήνα.
Ποια είναι τα πρόστιμα του AI Act
Ο κανονισμός ορίζει ανώτατα όρια προστίμων που κλιμακώνονται ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης. Τα μεγαλύτερα αφορούν τις απαγορευμένες πρακτικές, τα μικρότερα την παροχή λανθασμένων πληροφοριών στις αρχές. Το ποσό υπολογίζεται είτε ως σταθερό ποσό είτε ως ποσοστό του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ο κανονισμός προβλέπει ρητά να εφαρμόζεται το χαμηλότερο από τα δύο όρια. Ποιο εθνικό όργανο επιβάλλει τα πρόστιμα σε Ελλάδα και Κύπρο και με ποια διαδικασία, το καθορίζει κάθε κράτος μέλος με δικές του ρυθμίσεις. Πριν απευθυνθείτε σε αρχή, ελέγξτε τον τρέχοντα κατάλογο εθνικών αρχών που δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Για μια μικρή επιχείρηση ο πιο πιθανός κίνδυνος δεν είναι ένα τεράστιο πρόστιμο του AI Act. Είναι μια καταγγελία πελάτη που μιλούσε με μηχανή χωρίς να το ξέρει, ή ένα πρόστιμο GDPR για ηχογράφηση χωρίς νόμιμη βάση. Και τα δύο αποφεύγονται με την παραπάνω λίστα.
Πώς παραδίδει η Dabster Labs συμβατούς AI πράκτορες
Χτίζουμε AI τηλεφωνητές και chatbot για μικρές επιχειρήσεις σε Κύπρο και Ελλάδα. Η συμμόρφωση είναι μέρος της παράδοσης, όχι επιπλέον υπηρεσία.
- Δήλωση στην πρώτη πρόταση. Ο τηλεφωνητής συστήνεται ως AI πριν πει οτιδήποτε άλλο. Το chatbot το γράφει στο πρώτο μήνυμα. Αυτό καλύπτει το άρθρο 50 και, στην Κύπρο, την υποχρέωση ενημέρωσης του καλούντος από την αρχή της κλήσης.
- Ηχογράφηση κλειστή στην Ελλάδα, εκτός αν υπάρχει νόμιμος σκοπός. Ο τηλεφωνητής κρατάει μόνο τα στοιχεία του ραντεβού και μια σύντομη περίληψη. Αν ο πελάτης έχει νόμιμο λόγο ηχογράφησης, ρυθμίζουμε το μήνυμα ενημέρωσης σύμφωνα με τις αποφάσεις της ΑΠΔΠΧ.
- Φιλοξενία εντός ΕΕ. Η φωνητική πλατφόρμα παραδίδεται με το όνομα Dabster Labs σε υποδομή με ανεξάρτητη πιστοποίηση ISO 27001 και ISO 9001. Οι απομαγνητοφωνήσεις διαγράφονται μετά από 30 ημέρες, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά.
- Φάκελος τεκμηρίωσης. Παραδίδουμε το φύλλο καταγραφής, τα κείμενα δήλωσης, την περιγραφή της ροής δεδομένων και τη σύμβαση επεξεργασίας. Το αρχείο του βήματος 7 είναι έτοιμο.
Έτσι δουλεύει η Anna, ο AI τηλεφωνητής του DROSOS Clinic στην Αγία Μαρίνα της Κω. Τις πρώτες τρεις εβδομάδες απάντησε και τις 41 κλήσεις, καμία αναπάντητη, πάνω από τις μισές εκτός ωραρίου, και σε κάθε μία συστήθηκε ως AI. Η μελέτη περίπτωσης έχει τις λεπτομέρειες.
Συχνές ερωτήσεις για τον AI Act
Ισχύει ο AI Act για μια επιχείρηση με 5 άτομα;
Ναι. Ο κανονισμός δεν έχει κατώτατο όριο μεγέθους. Η διαφορά είναι ότι μια μικρή επιχείρηση σπάνια έχει συστήματα υψηλού κινδύνου, οπότε στην πράξη οι υποχρεώσεις της περιορίζονται στη διαφάνεια, στον GDPR και στην ενημέρωση του προσωπικού.
Χρειάζομαι δικηγόρο;
Για chatbot, AI τηλεφωνητή και εσωτερικούς αυτοματισμούς, συνήθως όχι. Τα επτά βήματα της λίστας τα καλύπτει ο ιδιοκτήτης ή ο υπεύθυνος του γραφείου μαζί με τον πάροχο του συστήματος. Χρειάζεστε δικηγόρο αν χρησιμοποιείτε AI σε προσλήψεις, σε αξιολόγηση πίστωσης ή σε άλλη χρήση υψηλού κινδύνου, αν ηχογραφείτε κλήσεις στην Ελλάδα, ή αν είστε εσείς ο πάροχος ενός συστήματος AI προς τρίτους.
Η χρήση του ChatGPT από τους υπαλλήλους μου εμπίπτει στον AI Act;
Το ίδιο το μοντέλο είναι ευθύνη του κατασκευαστή του, ως μοντέλο γενικού σκοπού. Η δική σας ευθύνη είναι η χρήση. Αν ένας υπάλληλος γράφει e-mail ή συνοψίζει έγγραφα, είναι ελάχιστου κινδύνου. Αν βάζει μέσα προσωπικά δεδομένα πελατών, μπαίνει ο GDPR. Αν το χρησιμοποιεί για να αξιολογεί υποψήφιους, μπαίνετε σε υψηλό κίνδυνο. Γι’ αυτό η καταγραφή περιλαμβάνει και τα εργαλεία που δεν αγόρασε επίσημα η επιχείρηση.
Τι γίνεται με το chatbot στην ιστοσελίδα μου;
Είναι σύστημα περιορισμένου κινδύνου με υποχρέωση διαφάνειας από τις 2 Αυγούστου 2026. Πρέπει να λέει ότι είναι AI στο πρώτο μήνυμα, να μην παριστάνει άνθρωπο αν ρωτηθεί ευθέως, και να υπάρχει ενημέρωση GDPR για τα δεδομένα που συλλέγει. Επίσης, χρειάζεται τρόπος να φτάσει ο επισκέπτης σε άνθρωπο όταν το ζητήσει.
Τι γίνεται αν δεν κάνω τίποτα;
Αν δεν χρησιμοποιείτε AI, τίποτα. Αν έχετε chatbot ή τηλεφωνητή χωρίς δήλωση, από τις 2 Αυγούστου 2026 παραβιάζετε το άρθρο 50. Το πιο πιθανό σενάριο δεν είναι έλεγχος από αρχή, αλλά παράπονο πελάτη ή ανταγωνιστή. Η διόρθωση κοστίζει μία ώρα δουλειάς σήμερα και πολύ περισσότερο μετά από καταγγελία.
Αν θέλετε να ακούσετε πώς συστήνεται σωστά ένας AI τηλεφωνητής, καλέστε τη γραμμή επίδειξης στο +357 22 152092. Για έλεγχο των δικών σας συστημάτων ή για μια προσφορά, επικοινωνήστε μαζί μας.